Felsefi Beyan

Felsefi Beyan

Michel Foucault 1926, Poitiers – 1984, Paris. Yayımladığı ilk kitabı Maladie mentale et personnalité’den  (1954) başlayarak hayatı boyunca adeta dört ana eksende topladığı “iktidar” konularının tarihini yazdı. Bir başka deyişle, bu konuların o güne dek “yazılmış tarihlerini” parçaladı. Tıp-Delilik; Bilim-Bilgi; Gözetim-Hapishane; Cinsellik-Aile ana eksenlerinde verdiği ürünler arasında Histoire de la folie à l’âge classique (1961; Klasik Çağda Deliliğin Tarihi, İmge Kitabevi Yayınları, çev: M.A. Kılıçbay, 1995); Naissance de la clinique. Une archéologie du regard médical (1963; Kliniğin Doğuşu, Doruk Yayıncılık, çev: Temel Keşoğlu, 2002); Surveiller et punir: Naissance de la prison (1975; Gözetim ve Ceza: Hapishanenin Doğuşu, İmge Kitabevi Yayınları, çev: M.A. Kılıçbay, 1992) yer aldı. Edebiyat ve görsel sanatlar alanındaki iki önemli çalışması olan Raymond Roussel (1963; Raymond Roussel – Ölüm ve Labirent, çev: Savaş Kılıç, KUY, 2012) Ceci n’est pas une pipe (1973; Bu Bir Pipo Değildir, çev: Selahattin Hilav, YKY, 1993) ile de çağını derinden etkiledi. 25 Haziran 1984 tarihindeki ölümünden sonra başta Collège de France’takiler olmak üzere çeşitli kurumlarda verdiği dersler kitap olarak yayımlandı ve Foucalt külliyatına dahil oldu.  Michel Foucault 20. yüzyıl Kıta Avrupası felsefesinin en önemli figürlerinin başında gelmekte ve günümüz düşünürlerini etkilemeye devam etmektedir. 

Orazio Irrera l’Université Paris 8 Vincennes-Saint-Denis’te felsefe bölümünde akademisyen. “Foucault à Paris 8” seminerlerine katkıda bulundu ve Materiali foucaultiani dergisini yönetti. 

Daniele Lorenzini Pennsylvania Üniversitesi’nde felsefe profesörü. The Force of Truth. Critique, Genealogy, and Truth-Telling in Foucault (Chicago, 2023) ve Éthique et politique de soi (Vrin, 2015) adlı kitapları bulunmakta.

Michel Foucault, Kelimeler ve Şeyler’den hemen sonra –1966 yazında– kaleme aldığı Felsefi Beyan taslağında, modern felsefeyi tarihsel sınırları belirlenmiş bir “beyan” biçimi olarak ele alır. Descartes’tan Nietzsche’ye uzanan geniş bir hat üzerinde, felsefi söylemin kendi çağdaşlığıyla kurduğu ilişkiyi, meşrulaştırma, çözümleme, eleştiri ve yorum işlevleri üzerinden çözümler. Foucault’ya göre felsefe, derinliklerde saklı yatan bir özü açığa çıkarma işinden ziyade kendi “bugün”ünü teşhis etme edimidir artık. Foucault Nietzsche’nin açtığı kriz sonrası zemini kayan, aşkın hakikat temelleri çözülen, filozofun konumunun değiştiği ve başka beyan (söylem) türleriyle iç içe geçen Felsefe’nin analizine girişir. Yaşanan bu kırılmayı, mutlak bir sondan ziyade yeni bir başlangıç, “şimdiki zamanın arkeolojisi” olarak yorumlar. 

Felsefi Beyan, bu anlamda, ölümünden sonra yayımlanmasıyla Foucault’nun felsefe tarihine, onun yöntemlerine ve meşruiyet iddialarına yöneltilmiş güçlü bir meydan okuma. Felsefenin kendi koşullarını, sınırlarını ve imkânlarını yeniden düşünmek isteyen okur için vazgeçilmez bir kaynak.