Harun El Reşid

Harun El Reşid
Reşad Ekrem’in dilinde tarih gerçek hayattan daha canlı, daha güzel, daha büyülü… “Size, Bağdat halifelerinden Abbasilerin en büyüğü Harun El Reşid’in hayat kitabını açıyorum. Bu kitap ne tarih ne de romandır. Fıkralar, hatıralar ve hikâyelerle zamanımızdan bin yüz sene önce yaşamış bir büyük adamın hayat panoramasıdır.” Harun Reşid dönemi, İslam tarihinde Bağdat halkının bolluk ve zenginlik içinde yaşadığı, halifenin sarayının kapılarını âlimler ve sanatçılara açtığı, vezirlik görevinde bulunan Bermeki ailesinin de sayesinde devletin iyi idare edildiği bir altın çağ olarak anılagelir. Harun Reşid, Bizans’a düzenlediği seferler, Batı’nın imparatoru Charlemagne’e gönderdiği hediyeler ile Batı kaynaklarında da boy gösteren bir hükümdardır. Reşad Ekrem Koçu Tercüman gazetesinde yüz altı bölüm olarak tefrika ettiği eserinde, Harun Reşid’in saray hayatını ve kişiliğini merkezde tutarak dönemin görkemli bir portresini çiziyor. Saray halkının ve devlet erkânının hikâyeleriyle beslenip ustaca anlatılmış, renkli bir “hayat panoraması” sunuyor okurlara…

Yazar Hakkında: Reşad Ekrem Koçu, 1905 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Ekrem Reşad Bey (1877-1933), İstanbul Şehremaneti muhasebecilerinden Abdullah Reşad Bey ile Osman Paşa kızı Melek Hanım’ın oğluydu. 1921’de Bursa Lisesi’ni bitiren Koçu, 1931’de İstanbul Dârülfünunu Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. Burada yaşamı ve eserleri üzerinde önemli etkiye sahip olan Ahmed Refik Altınay’ın önce öğrenciliğinde sonra da asistanlığında bulundu.  1933’te meşhur “Üniversite Reformu” birçok öğretim üyesiyle birlikte Altınay’ı da tasfiye edince hocasıyla birlikte üniversiteden ayrıldı. Emekliliğine kadar Kuleli Askeri, Pertevniyal ve Vefa liselerinde tarih öğretmenliği yaptı. 6 Temmuz 1975’te İstanbul’da öldü.  Reşad Ekrem Koçu birçok kitap ve henüz kapsamlı bir dökümü dahi çıkarılmamış olan yüzlerce makale yazdı. Bunlar arasında hemen akla gelenler Kızlarağasının Piçi (1933), Hatice Sultan ve Ressam Melling (1934), Eski İstanbul’da Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri (1947), Tarihimizde Garip Vakalar (1952), Osmanlı Padişahları (1960), Erkek Kızlar (1962), Dağ Padişahları (1962), Esircibaşı (1962), Forsa Halil (1962), Yeniçeriler (1964), Osmanlı Tarihinin Panoraması (1964), Fatih Sultan Mehmed (1965), Patrona Halil (1967) ve Kabakçı Mustafa’dır (1968). Ayrıca son derece özgün bir çalışma olan Türk Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü’nün de yazarıdır. Bütün bu eserlerin yanı sıra, Koçu genellikle, büyük bir yayıncılık ve yazarlık macerası olarak anılan İstanbul Ansiklopedisi’yle özdeşleştirilir. Büyük kısmını bizzat ve bazen de takma isimler alarak yazdığı, resimlediği, kaynak bulduğu bu başeserini bitirmesi maalesef mümkün olmamış, ansiklopedi “g” harfinin ortalarında maddi yetersizlikler nedeniyle durmuştur. Koçu’nun Türk tarihyazımındaki yeri çok önemlidir. “Tarihi sevdiren adam” olarak anılan hocası Ahmed Refik Altınay’ın yolundan gitti, o yolu genişletti, olağanüstü ayrıntıları yakalayan dikkat ve titizliğiyle büyük bir “hikâye etme” başarısı elde etti.